- Ülkeyi yalnızca vergi oranına bakarak değil; maliyet, banka, oturum yolu, giriş kuralları ve muhasebe yüküyle birlikte değerlendirin.
- Karadağ'da limited şirket (DOO) 1 € asgari sermayeyle, belgeler hazırsa genellikle 5-7 iş gününde kurulur.
- Türkiye'de vergi mukimi olmaya devam ederseniz yurtdışı kazancınız Türkiye'de de vergilendirilebilir.
Neden yurtdışında şirket kurulur?
Türk girişimcilerin yurtdışında şirket kurma nedenleri genellikle üç başlıkta toplanır. Birincisi müşteri tarafıdır: Avrupa'daki alıcılara euro ile fatura kesmek, bazı müşteriler için yerel bir şirketle çalışmaktan daha güven verici olabilir. İkincisi yaşam planıdır: kendi şirketinizde yönetici olarak çalışmak, bazı ülkelerde oturum iznine giden yollardan biridir. Üçüncüsü ise büyüme planıdır: yeni bir pazara açılırken orada tüzel kişilik sahibi olmak sözleşme, banka ve tedarik ilişkilerini kolaylaştırır.
Hangi nedenle yola çıkarsanız çıkın, şirket bir araçtır. Önce neyi başarmak istediğinizi netleştirin; ülke ve şirket türü bu hedefe göre seçilmelidir. Tersinden gitmek, yani önce "ucuz" bir ülkede şirket kurup sonra ne yapacağınızı düşünmek, ileride banka ya da oturum izni aşamasında sürprizlere yol açabilir.
Ülke seçerken 6 temel kriter
Aşağıdaki tabloyu kendi listenizdeki ülkeler için doldurmanızı öneririz. Bir ülke tek bir kriterde çok iyi olsa bile diğerlerinde zayıfsa toplam tablo değişebilir.
| Kriter | Ne sormalısınız? | Neden önemli? |
|---|---|---|
| 1. Kuruluş maliyeti ve süresi | Asgari sermaye ne kadar, kuruluş kaç gün sürüyor, uzaktan yapılabiliyor mu? | İlk yatırımı ve iş planınızın başlangıç tarihini belirler. |
| 2. Vergi yapısı | Kurumlar vergisi, KDV ve kâr payı stopajı ne kadar? | Şirketin kârı size ulaşana kadar kaç katmanda vergi ödendiğini gösterir. |
| 3. Türkiye ile ilişki | Çifte vergilendirme anlaşması var mı, Türkiye'deki vergi durumunuz ne olacak? | Aynı kazancın iki ülkede vergilendirilme riskini etkiler. |
| 4. Banka hesabı | Yabancı ortaklı şirkete hesap açmak ne kadar kolay, şahsen gitmek gerekiyor mu? | Hesabı olmayan şirket fiilen çalışamaz. |
| 5. Oturum izni yolu | Şirket, sahibine ya da yöneticisine oturum izni imkânı tanıyor mu? | Taşınmayı da düşünüyorsanız şirket yapısı buna göre kurulmalı. |
| 6. Giriş kuralları ve yıllık yük | Türk vatandaşları için vize gerekiyor mu, yıllık muhasebe ve beyanname yükü nedir? | Kuruluştan sonraki her yılın maliyetini ve zahmetini belirler. |
Tabloyu nasıl kullanmalısınız?
Her kriter için kendinize bir öncelik puanı verin. Örneğin yalnızca uzaktan hizmet satan ve taşınmayı düşünmeyen biri için oturum izni yolu önemsiz olabilir; buna karşılık ailesiyle birlikte taşınmayı planlayan biri için bu kriter belirleyicidir. Ülkeyi seçerken en yüksek puanı verdiğiniz iki üç kritere odaklanın.
Dikkat edilecekler: sık yapılan hatalar
- Gerçek faaliyet planı. Sadece vergi için kurulan, faaliyeti olmayan şirketler bankada ve vergi idaresinde sorun yaşayabilir. Müşterilerinizi, hizmetinizi ve fatura akışınızı baştan tanımlayın.
- Banka adımını erken planlama. Şirket kurulduktan sonra hesap açmak ayrı bir süreçtir; bankalar kimlik, şirket belgeleri ve fonların kaynağını sorar.
- Ortaklık yapısı. Kimin ne kadar pay sahibi olduğu, ileride oturum izni yenilemesinde ya da kâr dağıtımında sonuç doğurabilir.
- Muhasebeci seçimi. Yerel mevzuatı bilen bir mali müşavir olmadan yıllık beyannameleri takip etmek zordur.
- Seyahat planı. Bazı adımlar için ülkeye gitmeniz gerekebilir; giriş kurallarını ve vize ihtiyacını hesaba katın.
Örnek ülke: Karadağ'da limited şirket
Karadağ, Türk girişimcilerin son yıllarda sıkça değerlendirdiği ülkelerden biri. Resmi olarak euro kullanıyor, AB aday ülkesi ve şirket kuruluşu görece basit. Yukarıdaki altı kritere göre bakıldığında öne çıkan bilgiler şöyle:
| Başlık | Karadağ'da durum |
|---|---|
| Şirket türü | Limited şirket (DOO) |
| Asgari sermaye | 1 € |
| Kuruluş süresi | Belgeler hazır olduğunda genellikle 5-7 iş günü |
| Kurumlar vergisi | Kademeli: 100.000 €'ya kadar kârda %9, sonrası %12 ve %15 dilimleri |
| KDV (PDV) | Genel oran %21; bazı ürün ve hizmetlerde %15 ve %7; ihracatta %0 |
| Kâr payı stopajı | Yurt dışındaki ortaklara genellikle %15 |
| Oturum izni | Kendi şirketinde yönetici olarak çalışma ve oturum izni birlikte başvurulabilir |
Hangi belgeler gerekir?
- Ortakların ve yöneticilerin pasaport kopyaları
- Şirket için 2-3 ad seçeneği
- Faaliyet konusu ve ortaklık yapısının tanımı
- Süreci uzaktan yürütmek istiyorsanız vekaletname
Vergi kademeleri nasıl işliyor?
Kurumlar vergisi tek oran değil, kâra göre kademelidir. 100.000 €'ya kadar olan kâr %9 ile vergilendirilir. 100.000,01 € ile 1.500.000 € arasındaki kârda 9.000 € sabit tutara aşan kısmın %12'si eklenir. 1.500.000 € üzerindeki kârda ise 177.000 € sabit tutar artı aşan kısmın %15'i ödenir. KDV tarafında, 12 ay içinde 30.000 € ciroyu aşan işletmelerin KDV'ye kaydolması gerekir. Bu konuların ayrıntısını Karadağ'da banka hesabı ve vergi rehberimizde bulabilirsiniz.
Karadağ'da kuruluş belgelerini, vekaletnameyi ve sicil kaydını yerinde takip edecek biriyle çalışmak süreci hızlandırır. Bu aşamada Karadağ'da şirket kurulumunu üstlenen Sebu Danışmanlık ekibinden destek alabilirsiniz.
Önemli uyarı: Türkiye'deki vergi mukimliğiniz
Şirket yurtdışında, siz Türkiye'deyseniz: Şirket, kurulduğu ülkede vergilendirilir. Ancak siz Türkiye'de vergi mukimi olmaya devam ediyorsanız, yurtdışından elde ettiğiniz kazanç (örneğin kâr payı) Türkiye'de de vergilendirilebilir.
Türkiye ile Karadağ arasındaki çifte vergilendirme anlaşması, hangi verginin nerede ödeneceğini etkileyebilir. Yurtdışı şirketinizi kurmadan önce Türkiye'deki mali müşavirinizle bu konuyu mutlaka planlayın.
Pratikte bu şu anlama gelir: Yurtdışında şirket kurmak tek başına "Türkiye'de vergi ödememek" demek değildir. Vergi sonucunu belirleyen; nerede yaşadığınız, gelirinizi nasıl çektiğiniz ve iki ülke arasındaki anlaşmadır. Taşınmayı planlıyorsanız oturum izni ve ikamet adımları da bu hesaba dahil olur; ayrıntılar için Avrupa'da oturum izni yolları rehberine bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Yurtdışında şirket kurmak için ülkede yaşamam gerekir mi?
Her ülkede farklıdır. Karadağ'da kuruluş vekaletname ile uzaktan başlatılabilir; ancak banka hesabı gibi adımlarda yetkili kişinin genellikle şahsen gitmesi gerekir.
Yurtdışında şirket kurarsam Türkiye'de vergi ödemem gerekir mi?
Türkiye'de vergi mukimi olmaya devam ediyorsanız yurtdışındaki kazancınız Türkiye'de de vergilendirilebilir. Çifte vergilendirme anlaşmaları etkili olabilir; durumunuzu bir mali müşavirle planlamanız gerekir.
Karadağ'da şirket kurmak ne kadar sürer?
Belgeler hazır olduğunda limited şirket (DOO) genellikle 5-7 iş gününde kurulur. Asgari sermaye 1 €'dur.
Şirket kurmak bana otomatik olarak oturum izni verir mi?
Hayır. Karadağ'da kendi şirketinizde yönetici olarak çalışma ve oturum izni birlikte başvurulabilir, ancak bu ayrı bir başvurudur ve yenilemede ek şartlar aranır.
Faaliyeti olmayan bir şirket kurmanın sakıncası var mı?
Evet. Yalnızca vergi amacıyla kurulan, gerçek faaliyeti olmayan şirketler banka hesabı açarken ve vergi idaresi karşısında sorun yaşayabilir.
Uzmana danışın
Şirket yapınızı ve ülke seçiminizi bir uzmanla konuşmak isterseniz iş ortağımız Sebu Danışmanlık'a WhatsApp'tan yazabilirsiniz.
WhatsApp'tan yazın